SMMM ve YMM Tarafından İşyeri Kayıt ve Belgelerin İnceleme Usul ve Esasları, Özel İnşaat İşyerlerinde Asgari İşçilik Hesaplamaları ve Hesaplamalarda Özellik Arz Eden Durumlar (E-Yaklaşım)

I- GİRİŞ

Özel inşaat işyerlerinde geçici iskân veya yapı kullanım belgesi verilmeden önce ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na borcu bulunmadığına dair işverenlerden ilişiksizlik belgesi istenmektedir. Uygulamadaki bazı aksaklıkları giderebilmek ve bazı yakınmaların önüne geçebilmek amacıyla 31.05.2006 tarihli, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 59. maddesine istinaden özel inşaat işyerleri ve ihaleli işlerde 3568 sayılı Yasa’ya göre yetki almış meslek mensuplarına işyeri kayıt ve belgelerini inceleyerek asgari işçilik inceleme yetkisi verilmiştir. İlgili Kanun uyarınca kurumun denetim ve inceleme yetkisi her zaman saklı kalmak şartıyla meslek mensuplarının inceleme raporlarına istinaden ilişiksizlik belgesi kurum tarafından verilebileceği hüküm altına alınmıştır. 5510 sayılı Kanun’un 59. maddesindeki meslek mensuplarına verilen yetkiye istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 27.09.2008 tarihli 27010 Sayılı Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ile Yeminli Malî Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesi Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır. Bu yönetmelik hükümleri ile meslek mensuplarının incelemeye esas raporların nasıl hazırlanacağını belirlemiştir.

Makalemiz de asgari işçilik uygulamasının amacını, meslek mensuplarının özel inşaat işyerlerinde asgari işçilik tespit ve incelemesi yaparken malzemeli işçilik faturaları, salt işçilik faturaları ve nakliye ödemesi faturalarının hesaplanırken nelere dikkat edileceği, meslek mensuplarının hangi konularda inceleme yapamayacağı, rapor düzenlemenin parasal sınırının ne kadar olduğu ve meslek mensuplarının rapordan doğan sorumluluklarına değineceğim.

II- ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASI VE AMACI

Asgari işçilik uygulaması; bir işin yürütümü için gerekli olan en az sigortalı sayısına sigorta primine esas kazanç tutarına ve çalışma süresine uygun olarak işverence kuruma yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin tespitine yönelik bir uygulamadır. Asgari işçilik uygulamasının amacı ise prim kayıp ve kaçaklarını asgari düzeye indirerek prim tahsilâtını arttırmaktır.

Asgari işçilik SGK’nın prim matrahını tespit yöntemlerinden birisidir. İşverenin yeterli asgari işçilik bildiriminde bulunma yükümlülüğü, işverenin sosyal sigorta ilişkisinden doğan yükümlülüklerinden birisidir.

Kanun koyucu, özel bina inşaat işyerleri için ruhsat ve ruhsat niteliğindeki belgeleri verme yetkisine haiz makamlara yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamasında, ilgililer için SGK’ya borçlarının bulunmadığına dair belge ibraz etmeden bu belgelerin verilmemesinin takibi ve sorumluluğunu yüklemiştir.

İhale konusu işlerde de Kanun kapsamındaki kuruluşlar, ihale ile verdikleri işlerin hak ediş ödemesinde, iş bitiminde ve işverenlere ait teminatların iade edilmesi aşamasında SGK’ya borçlarının bulunmadığına dair belgenin ibraz edilmesi ile görevlendirilmiş aksi takdirde hak edişlerin ödenmemesi ve teminatların iade edilmemesi ile yetkilendirilmiştir.

III- ÖZEL İNŞAAT İŞYERLERİ KAYIT VE BELGE İNCELEMESİNDE MESLEK MENSUPLARI TARAFINDAN YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER

  1. Araştırma yapılırken bina inşaatı işyerlerinde inşaatın bitirildiği tarihe kadar kuruma bildirilmiş olan işçilik miktarı dikkate alınır.
  2. Özel bina inşaatlarının maliyet bedeli binanın ruhsatnamesinde kayıtlı yüzölçümü ile sınıfı ve grubuna göre belirlenen birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle hesaplanacaktır. Bu hesaplamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca tespit edilen inşaatın sınıf ve yapı grubuna göre belirlenen birim maliyetler temel alınır.
  3. Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyeti için, başladığı yılda tespit edilen birim maliyet bedeli esas alınır.
  4. Başladığı yıldan sonraki yıllarda tamamlanmış inşaat maliyetinin hesabında ise bitirildiği yıldan bir önceki yıla ait birim maliyet bedeli esas alınır.
  5. Sosyal Güvenlik Kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli işkollarına ait asgari işçilik oranlarını gösterir tebliğ uyarınca, bu tebliğdeki oran uygulanarak asgari işçilik hesaplaması yapılır.
  6. İşyerine ait defter ve belgelerin incelemesi sonucu tespit edilecek maliyet, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen maliyetlerden fazla olması durumunda yasal defterdeki maliyetler temel alınmalıdır.
  7. İnşaat ruhsatnamesinde belirtilen inşaat sınıf veya grubundan yüksek ya da yüzölçümünden daha fazla yapıldığı anlaşılan özel bina inşaatlarında tespit edilen yapı, sınıf, grup, yüzölçümü dikkate alınır.
  8. İnşaatın başladığı ve bitirildiği tarih, yapı sınıfı, yapının cinsi, yüzölçümü, inşaatın mahiyeti ile ilgili işveren tarafından kurum, kuruluşlar veya belediyeden alınacak resmi yazı ile tespit edilir.
  9. Yasal süre içinde tescil edilmemiş olan inşaatın başladığı tarih resmi belge ile ispat edilememesi hâlinde ruhsat tarihi inşaatın başladığı tarih olarak kabul edilir.
  10. Bina inşaatlarının maliyeti tespit edilirken, m2birim maliyetleri içinde yer almayan arsa tutarı, banka faiz gideri, proje giderleri bina maliyetine eklenmez.
  11. Fatura ve gider belgelerinde kayıtlı tutarların bu belgelerden yapıldığı anlaşılan işlere karşılık alınan hak ediş raporu ile ödenen tutarlardan fazla olması durumunda aşan kısım incelemede dikkate alınmaz.
  12. İncelemede yapılan ödemelerin katma değer vergisi dışındaki tutarları esas alınır.
  13. Asgari işçilik oranı belirlenirken meslek mensubu tarafından asgari işçilik oranı tam uygulanmakta olup, ünitece yapılan %25 eksiltme uygulanmamalıdır.
  14. Meslek mensuplarının, faturayı düzenleyen firma veya şahısların defter ve belgelerini inceleme yetkileri bulunmamaktadır. Doğruluğundan şüpheye düştükleri faturalı ödemeleri, nedeni de belirtilmek suretiyle incelemede dikkate alınmamalıdır. İnceleme raporunda, söz konusu faturaların dikkate alınıp alınmayacağı hususunun sigorta müfettişince yapılacak inceleme sonucunda karar verilmesi gerektiği yönünde öneride bulunacaktır.
  15. İnceleme sonucunda hesaplanan asgari işçilik tutarının kuruma bildirilmiş olan prime esas kazançlar toplamı ile aynı veya daha fazla tutarda olduğunun anlaşılması durumunda işverene meslek mensubu tarafından ilişiksizlik belgesi verileceğine dair rapor düzenlenir.

Kuruma bildirilmiş olan sigorta primine esas kazançlar toplamının, inceleme sonucunda hesaplanan asgari işçilik miktarından az olması durumunda işveren kayıtlarında yer alan;

  • Alt işveren tarafından yapılan işler hariç olmak üzere, ünitesi ve işyeri sicil numarası belirtilmek kaydıyla işin bazı bölümlerini yapan Kanun kapsamındaki diğer işverenlerden alınmış faturalara dayanılarak yapılan malzemeli işçilik ödemeleri,
  • Bağ-Kur ve vergi sicil numaraları belirtilmek kaydıyla, işin bazı bölümlerinin yanında sigortalı çalıştırmadan bizzat yapan iş sahiplerinden alınmış faturalara ve gider belgelerine dayanılarak yapılan malzemeli işçilik ödemeleri,
  • Aynı faturada hem malzeme ve hem de işçilik tutarı kayıtlı ise, her iki tutar birbirinden ayrı kaydedilmiş olsa bile toplam fatura tutarı,
  • Malzeme bedelinden ayrı olarak nakliye bedelinin kesin bir şekilde belirlendiği faturalara dayanılarak yapılan nakliye ödemeleri, malzemeli işçilik ödemesi olarak maliyet bedelinden düşülerek kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik miktarı yeniden hesaplanır.

Bu süreçler tamamlandıktan sonra özel inşaat işyeri incelemelerinde genel olarak aşağıdaki formül kullanılarak asgari işçilik tutarı hesaplanmaktadır.

Asgari İşçilik Tutarı= (Toplam m2 x Metrekare Birim Maliyet Bedeli)*Asgari İşçilik Oranı)

Örnek 1: ABC A.Ş. 2016 yılında betonarme karkas bina inşaatı (komple) yaparak bitirmiştir. İnşaatın bilgileri aşağıdaki tablodaki gibidir.

İnşaat Başlama Tarihi01.01.2016
İnşaat Bitim Tarihi01.12.2016
Yapının sınıfı5-A
İnşaatın toplam metrekaresi3500 m2
SGK’ya bildirilen işçilik tutarı455.000 TL
Asgari İşçilik Oranı%9
Metrekare birim maliyet1.320 TL
İnşaat tamamlanma oranı%100

Bu verilen bilgilere göre meslek mensubu tarafından hesaplama şu şekilde yapılacaktır.

Aynı yıl içinde başlayıp aynı yılda biten inşaatın metre kare birim maliyeti belirlenirken, başladığı yılın maliyeti temel alınmalıdır.

Metre kare birim maliyet ile toplam metre kare çarpılarak inşaatın tüm maliyeti bulunur.

3500 m2 x 1.320 TL = 4,620.000 TL

Belirlenen tüm yapı maliyetine asgari işçilik oranı uygulanarak iş için gerekli olan en az işçilik tutarı bulunur.

4.620.000 x 0,09 = 415,800 TL

Sgk ya bildirilen işçilikten, iş için bildirilmesi gereken en az işçilik miktarı düşülerek eksik veya fazla fark işçilik tutarı bulunmuş olacaktır.

Sonuç: 455.000 – 415,800 TL = 39,200 TL fazla işçilik bildirimi yapıldığı tespit edilmiştir.

IV- MESLEK MENSUPLARI TARAFINDAN YAPILACAK İŞÇİLİK FATURALARI İNCELEMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Asgari işçilik hesaplamalarında üç türlü fatura bulunmaktadır. Bunlar salt işçilik içeren fatura, malzemeli işçilik faturaları ve nakliye faturalarıdır.

A- MALZEMELİ İŞÇİLİK FATURALARI İNCELEMELERİ

Malzemeli işçilik faturaları özel inşaat işyerlerinde inşaatın maliyet bedelinden düşülmektedir. Malzemeli işçilik faturaları hem işçilik bedeli hem de malzeme bedelinin yer aldığı faturalardır. Örneğin, Çelik yapı montaj ve imalatı faturası malzemeli işçilik olarak değerlendirilmelidir. Bu malzemeler fatura düzenleyen tarafından temin edilmiş ve o iş karşılığı yerinde işçilik yapılmıştır. İnceleme raporunda değerlendirmeye alınmalıdır.

Asgari işçilik incelemesinde meslek mensubu tarafından faturaların işleme alınabilmesi için,

  • Faturanın asgari işçilik için yapılan iş için düzenlendiği açıkça belirtilmelidir.
  • Fatura tutarı, konusu, birim ve ölçüleri uygun olmalıdır.
  • Fatura ve belgeler yasal defterlere işlenmiş olmalıdır.
  • İncelemede faturalardaki ödemelerin katma değer vergisi dışındaki tutarları esas alınır.
  • Faturalar VUK’a göre uygun nizamda ve zamanında düzenlenmiş olmalıdır.
  • Faturalar mali mevzuata göre uygun düzenlenmiş olmalı, faturayı düzenleyenin adı soyadı, ismi, unvanı, adresi, vergi ve TC numarası, işçilerin sigortalı gösterildikleri işyeri SGK numarasının da faturanın üzerine yazmaları gerekmektedir.
  • Taşeronlar düzenlemiş oldukları faturaların açıklamasına hak ediş bedeli ödemesi açıklaması yazmaktadırlar.
  • İnceleme esnasında meslek mensupları tarafından taşeronun yaptığı işin ne olduğunu tespit edebilmek için sözleşme ve hak ediş belgeleri temin edilmeli ve inceleme raporuna bu belgeler eklenmelidir.
  • Fatura tarihleri yapılan işin başlama ve bitiş tarihlerine uygun olmalıdır.
  • Faturada ekleme çıkarma ve değişiklik yapılıp yapılmadığına dikkat edilmelidir.

Özel inşaat işyerlerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen birim maliyet tutarına toplam metrekare miktarı çarpılarak bulunan sonuçtan malzemeli işçilik içeren faturalar düşülmektedir. Bu şekilde kalan tutara asgari işçilik oranı tam uygulanarak bildirilmesi gereken en az asgari işçilik tutarı bulunmuş olacaktır.

Özel inşaat iş yerlerinde malzemeli işçilik içeren faturalar aşağıdaki formüle göre hesaplanmaktadır.

Asgari İşçilik=[(Birim maliyet tutarı x Toplam M2)-(KDV hariç malzemeli işçilik faturası)] x Asgari İşçilik Oranı

Faturalarda malzeme bedeli ile işçilik tutarı birlikte veya ayrı ayrı gösterilmiş olsa bile, her iki tutarın toplamı, malzemeli işçilik olarak dikkate alınmalıdır.

Örneğin, klima tesisatı imalat bedeli 1.000 TL, montaj bedeli 300 TL olarak faturada ayrı olarak belirtilse bile toplam KDV’siz fatura tutarı malzemeli işçilik olarak dikkate alınmalıdır. Hazır beton, kapı, pencere faturaları malzemeli işçilik olarak dikkate alınmalıdır.

B- NAKLİYE FATURASI İNCELEMELERİ

Nakliye bedeli ile malzeme bedeli fatura da ayrı ayrı yer almışsa bu durumda fatura da yer alan nakliye tutarı malzemeli işçilik bedeli olarak dikkate alınmalıdır. Malzeme bedeli ile nakliye bedeli birlikte yer almışsa fatura dikkate alınmamalıdır.

Örneğin; nakliyeci faturada 1 kamyon tesisat malzemesi bedeli 750 TL, 1 kamyon tesisat malzemesi nakliyesi 150 TL açıklaması yazarak fatura kesmiştir. 150 TL tesisat malzemesi nakliye bedeli raporda malzemeli işçilik bedeli olarak yer almalıdır. Raporda maliyet bedelinden nakliye bedeli 150 TL malzemeli işçilik bedeli olarak düşülmelidir.

10 kamyon klima malzeme ve nakliyesi olarak toplam 350 TL ödeme yapıldığı belirtilmiş ise, bu defa nakliye faturasının malzemeyi de içermesi nedeniyle bu fatura değerlendirmede dikkate alınmayacaktır.

Makine parkına sahip nakliye veya hafriyat işleri konusunu kapsayan devamlı bir işyeri bulunan işverenlerin faturaya dayanmayan, istihkak raporlarından tespit olunan hafriyat ve nakliyat bedellerinin tamamının malzemeli işçilik olarak dikkate alınabilmesi için aşağıdaki hususların olması gerekmektedir.

  • İşverenin makine parkının bulunması,
  • İşverenin makine parkından dolayı Kurum’da tescilli işyeri bulunması,
  • Makine parkına ilişkin devamlı işyerinde çalışan işçilerin ihale konusu işe ilişkin işyerinden Kurum’a bildirilmemiş olması gerekmektedir.

C- SALT İŞÇİLİK FATURALARI İNCELEMESİ

Malzeme bedeli içermeyen faturalardır. Salt işçilik içeren faturalar doğrudan Kuruma bildirilen işçilikler gibi değerlendirilmektedir. Meslek mensupları tarafından çok titiz bir şekilde incelenmelidir. Çünkü bir fatura malzemeli işçilik faturası kabul edilirse maliyet bedelinden, salt işçilik faturası kabul edilirse işçilik miktarından düşülmektedir. Bu yüzden meslek mensupları işçilik faturalarını incelerken faturaların üzerlerindeki işyeri ünite ve sicil numaralarına, bu işçiliklerin bu sicil numaralarında bildirilip bildirilmediğine, prime esas kazançların doğruluğu işyeri kayıtları ile kanıtlanabilen, miktarları uygun olan, gerçekten ödendiği meslek mensupları tarafından saptanabilen, vergisi ödenmiş, ölçü ve tutarları doğrulanmış salt işçilik faturaları dikkate alınmalıdır.

Salt işçilik faturaları toplam inşaat maliyetinden değil, maliyet bedelinden malzemeli işçilik faturalarının toplamı düşüldükten sonra kalan tutara işçilik oranı uygulanması sonucu elde edilecek tutardan, varsa SPEK üst sınırının üzerinde yapılan ödemelerle birlikte düşürülür.

Özel inşaat iş yerlerinde salt işçilik içeren faturalar aşağıdaki formüle göre hesaplama yapılmalıdır.

Asgari İşçilik= [(Birim maliyet  X Toplam M2) – (KDV Hariç Malzemeli İşçilik Faturası)] x (Asgari İşçilik Oranı)

– (Salt İşçilik Faturası + SPEK)

ÖRNEK 2: XYZ A.Ş. 2015 yılında başlayan betonarme karkas bina inşaatı (komple) yaparak 01.12.2017 tarihinde bitirmiştir. İnşaatın bilgileri aşağıdaki tablodaki gibidir.

İnşaat Başlama Tarihi10.05.2015
İnşaat Bitim Tarihi01.12.2017
Yapının sınıfı5-A
İnşaatın toplam metrekaresi2500 m2
Sgk ya bildirilen işçilik tutarı150.000
Asgari İşçilik Oranı%9
Metrekare birim maliyet1.320 TL
Faturalı malzemeli işçilik22.000 TL
Salt işçilik4500 TL
Nakliye ödeme faturası500 TL
İnşaat tamamlanma oranı%100

İnşaatın bitim tarihi 01.12.2017 olup, yönetmeliğe göre inşaat bitim tarihinden bir yıl önceki 2016 yılı yaklaşık inşaat birim maliyetleri temel alınarak hesaplama yapılmalıdır.

İnşaat toplam metrekaresi ile birim metrekare maliyet bedeli çarpılarak inşaatın tüm maliyeti bulunur.

2500 m2 x 1320 TL= 3.300.000 TL

Bu tutardan malzemeli işçilik faturası ve varsa nakliye bedeli düşülür.

3.300.000 TL – 22.000 – 500 = 3,277.500 TL

Bulunan bu sonuçtan belirtilen asgari işçilik oranı uygulanarak ödenmesi gereken en az işçilik tutarı bulunur.

3.277.500 TL X 0,09= 294.975 TL bildirilmesi gereken en az işçilik tutarıdır.

Bu tutardan, işverenin SGK’ya bildirdiği işçilik ve salt işçilik faturası tutarı düşülerek bildirilmesi gereken en az işçilik tutarı bulunmuş olur.

294.975 TL– 150.000 TL– 4500 TL = 140.475 TL eksik işçilik bildirimi yapıldığı tespit edilecektir.

D) ALT TAŞERONLARIN BİLDİRDİĞİ İŞÇİLİKLER

Alt taşeronlar tarafından bildirilen işçilikler ana firmanın bildirdiği işçilik yerine geçmektedir. Meslek mensupları aracıların bildirdiği işçiliklerin ilgili kayıtlara uygun olup olmadığını, kuruma verilen bilgiler ile bu bilgilerin defter ve belgelere uygun olup olmadığını incelemelidirler. Meslek mensupları aracılar ile yapılan sözleşmeleri inceleme raporlarına mutlaka eklemelidirler.

Alt taşeron durumunda olan ve asıl işverene ait işyeri dosyasından alt işveren olarak işçilik bildiriminde bulunmuş olan kimselerin kestikleri salt işçilik veya malzemeli işçilik faturaları değerlendirmeye dâhil edilmemelidir.

V- İNCELEME RAPORLARINDA ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR

A- KADIN SİGORTALILARIN DİKKATE ALINMASI

Asgari işçilik araştırması yapılacak işlemlerde kadın sigortalıların çalıştırılmadığına dair herhangi bir tespit bulunmadığı suretçe kadın sigortalılar için yapılmış bildirimler dikkate alınmalıdır.

B- ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TARAFINDAN YAYIMLANAN YAPI BİRİM MALİYETLERİ HAKKINDAKİ TEBLİĞE GÖRE SONRADAN SINIFI VE GRUBU DEĞİŞENLER

Ruhsat tarihindeki yapı sınıfı ve grubu ile işin bittiği tarihteki yapı sınıf ve grubunun farklı olması halinde ruhsat tarihindeki yapı ve sınıf grubu temel alınarak inşaat maliyeti hesaplanmalıdır.

Özel nitelikteki inşaatın yapı sınıfı ve grubunda değişiklik içeren tebliğin yayın tarihinden sonra bitirilmiş veya önceden bitirilmiş olmasına rağmen fark prim borcunun idari aşamada kesinleşmemiş olması halinde işveren lehine olan daha düşük yapı sınıf ve grubu üzerinden işlem yapılmalıdır.

C- YAPILAN İŞİN BİRDEN ÇOK KONUYU KAPSIYOR OLMASI

Yapılan işin birden fazla konuyu kapsıyor olması ve her bir işin asgari işçilik oranının önceden bilinmesi halinde işverence, bu işlere ait en yüksek asgari işçilik oranı uygulanmasının kabul edildiğine dair kuruma dilekçe verilmelidir. Bu durumda meslek mensubu tarafından maliyet bedeline en yüksek olan oran eksiltme yapılmadan uygulanmalıdır.

İnceleme raporunda, her bir işe ait asgari işçilik oranının aritmetik ortalaması alınarak bulunan oran üzerinden işlem yapılmamalıdır. Bu durumun tespiti halinde yapılan incelemenin yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı belirtilerek, kurum tarafından yeniden rapor düzenlenmesi amacıyla inceleme raporu ilgili meslek mensubuna yazı ile iade edilmektedir.

ÖRNEK 3:

Sıfırdan karkas betonarme bina inşaatı yapan müteahhit firma aşağıdaki belirtilen işleri firmalara yaptırmıştır. İlgili işlerin asgari işçilik tebliğine göre oranları aşağıdaki gibidir.

– İnce inşaat (kabası biten) işleri asgari işçilik oranı                    %10

– Elektrik tesisat işleri asgari işçilik oranı                                       %10

– Laminat parke döşemesi işleri asgari işçilik oranı                     %10

– Bina ve çevre temizliği işleri(makinesiz) asgari işçilik oranı    %30

– Boya, badana, sıva işleri asgari işçilik oranı                                  %15 olarak belirlenmiştir.

Bu durumda toplam inşaat maliyetine  %10 + %10 + %10 + %30+ %15 = %75 / 5= %15 asgari işçilik oranı yerine, işverence kabul edildiğinin kuruma verilecek bir dilekçe ile bildirilmesi halinde, asgari işçilik oranlarından en yükseği olan %30 oranının eksiltme yapılmaksızın uygulanması gerekmektedir.

VI- DİĞER HUSUSLAR

A- MESLEK MENSUPLARININ RAPOR DÜZENLEYEMEYECEĞİ İŞLER

  • Meslek mensupları, işçi çalıştırmaksızın piyasadan hazır halde satılan mal teslimine ilişkin işler ile ilgili,
  • Kurumda tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış özel bina inşaatı işyerleri ile ilgili,
  • İnşaat ruhsatı olmayan, ruhsatı olmakla birlikte imar mevzuatına göre ruhsatı hükümsüz olan özel bina inşaatı işyerleri ile tamamlanmamış özel bina inşaatı işyerleri ile ilgili,
  • Aynı işveren ve aracı için veya kendilerinin, eşinin usul ve fürundan birinin veya üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlarının ya da bunların yönetici oldukları veya yönetimde görev alarak ortak oldukları işyerleri ile ilgili,

Meslek mensupları hariçten işçi çalıştırmaksızın devamlı işyeri işçileri ile ifa edildiği saptanan işverenlere ait işler ile ilgili yönetmelik hükümlerine göre rapor düzenleyemez.

B- MESLEK MENSUPLARININ RAPOR DÜZENLEME SINIRI

Meslek mensuplarınca rapor düzenlenebilecek işlerin istihkak ve maliyet tutarlarının sınırları kurum yönetim kurulunca belirlenir. Yönetim kurulunun aldığı kararlar özel inşaat ve ihaleli inşaat işyerlerinde meslek mensupları tarafından düzenlenecek rapor sınırı 01 Ocak 2017 tarihinden itibaren 10.000.000 TL olarak belirlenmiştir.

C- MESLEK MENSUPLARININ İNCELEME RAPORUNDAN DOĞAN SORUMLULUKLARI

Meslek mensupları gerçeğe aykırı rapor düzenleyerek kurumu zarara uğratmaları halinde oluşan zarardan işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Düzenledikleri raporda kurumu zarara uğrattığı tespit edilen meslek mensuplarının daha sonra düzenledikleri raporlar işleme alınmaz.

Meslek mensuplar şirket olarak çalıştıkları zaman, raporu düzenleyen meslek mensubuna sorumluluk aittir.

VII- SONUÇ VE ÖNERİLER

Meslek mensuplarına sadece işveren (ihale konusu işi üstlenen veya özel bina inşaatını yapan) ve aracıların kayıtlarını inceleme yetkisi verilmiş olup, fatura düzenleyen diğer şahıs veya firmaların kayıtlarını karşı inceleme yetkisi verilmemiştir. Bu yüzden faturaların muhteviyatı itibariyle sahte ve yanıltıcı olabileceğinden incelemelerin eksik yapılmasına ve tekrar denetim yapılmasına neden olabilmektedir. İncelemelerin sağlıklı olarak yapılabilmesi ve ek bir incelemeye ihtiyaç duyulmaması için meslek mensuplarına karşı inceleme yapma yetkisi de verilmelidir.

YARARLANILAN KAYNAKLAR

  •  – Özel inşaat ve ihaleli iş yerlerinde ünitece yapılan asgari işçilik hesaplaması hakkında yayınlanan makale, İbrahim DÖNER, http://muhasebedr.com/ozel-insaat-ve-ihaleli-islerde-asgari-iscilik-hesaplamalari-ibrahim-doner-mali-musavir/
  •  – 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
  •  – 27.09.2008 tarihli 27010 Sayılı Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ile Yeminli Malî Müşavirlerce işyeri kayıtlarının incelenmesi hakkındaki yönetmelik.
  •  – Sosyal Güvenlik Kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli işkollarına ait asgari işçilik oranlarını gösterir tebliğ
  •  – Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki tebliğ


Bir cevap yazın